ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΝΕΑ

Μείνετε ενημερωμένοι και δείτε χρήσιμες συμβουλές που θα βοηθήσουν

ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ

By: | Tags: | Comments: 0 | Σεπτέμβριος 8th, 2015

Ο πιο εύκολος τρόπος να κολλήσετε τοξοπλάσμωση από μία γάτα είναι να τη φάτε ωμή ή μέτρια ψημένη!

Οι γάτες είναι, διαχρονικά,  οι «κατηγορούμενοι» για την μετάδοση της Τοξοπλάσμωσης στον άνθρωπο (με αποβολές ή γέννηση παιδιών με νοητική υστέρηση- ανάλογα με το στάδιο της εγκυμοσύνης). Όμως, παρά το γεγονός πως η γάτα αποτελεί τον μοναδικό τελικό ξενιστή του Toxoplasma gondii,  η μετάδοση του παρασίτου από τη γάτα προς τον άνθρωπο δεν είναι καθόλου συχνή.

 

Τι είναι το τοξόπλασμα;

Το τοξόπλασμα είναι ένα παράσιτο που ανήκει στην κατηγορία των πρωτοζώων. Το συχνότερο είδος που προκαλεί μολύνσεις είναι το  Toxoplasma gondii.

Ο κύκλος ζωής του παρασίτου έχει δύο φάσεις:  την αναπαραγωγική και την μη αναπαραγωγική.

Η αναπαραγωγική φάση γίνεται στα κύτταρα του εντέρου της γάτας, όπου παράγονται οι  ωοκύστεις και  αποβάλλονται με τα κόπρανα στο περιβάλλον. Μια γάτα μπορεί να μολυνθεί από το παράσιτο πολλές φορές, όμως θα αποβάλλει τις ωοκύστεις μόνο την πρώτη φορά που θα μολυνθεί. Η αποβολή των (άωρων) ωοκύστεων με τα κόπρανα διαρκεί από 2 έως 3 εβδομάδες. Οι ωοκύστεις αυτές (άωρες-μη μολυσματικές) γίνονται μολυσματικές μόνο μετά την πάροδο 1-5 ημερών.

Η μη αναπαραγωγική φάση του παρασίτου ξεκινά 1-5 ημέρες, μετά από το πέρασμά του στα κόπρανα της γάτας. Σε αυτή τη μορφή, είναι πολύ ανθεκτικό στις συνθήκες του περιβάλλοντος και μπορεί να επιβιώσει για περισσότερο από ένα χρόνο.

Όταν ένα ζώο ή ο άνθρωπος μολυνθούν με το παράσιτο από το στόμα, αυτό περνά από το έντερο στην κυκλοφορία του αίματος και πολλαπλασιάζεται μέσα στα κύτταρα. Δύο εβδομάδες περίπου μετά τη μόλυνση, το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιείται και σταματάει ο πολλαπλασιασμός του παρασίτου το οποίο παραμένει μέσα στα κύτταρα διαφόρων ιστών του σώματος (μύες, μυοκάρδιο, εγκέφαλος) σχηματίζοντας κύστεις. Σε αυτή την ανενεργή μορφή τα παράσιτα μπορεί να υπάρξουν για όλο το διάστημα ζωής του μολυσμένου ατόμου και να «ενεργοποιηθούν» πάλι όταν το ανοσοποιητικό σύστημα κατασταλεί. Τότε, πολλαπλασιάζονται και πάλι δημιουργώντας νέες κύστεις. Οι στατιστικές λένε ότι το 30% – 50% του πληθυσμού της Γης υπολογίζεται πως έχει μολυνθεί από το T. gondii. Περίπου 60.000.000 κάτοικοι στην Βόρεια Αμερική υπολογίζεται πως έχουν μολυνθεί, αλλά το 80% – 90% αυτών δε θα εκδηλώσει ποτέ την ασθένεια, όσο το ανοσοποιητικό τους σύστημα παραμένει υγιές. Το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να κατασταλεί από ασθένειες όπως το HIV/AIDS, χημειοθεραπείες, θεραπεία με κορτιζόνη(σε ανοσοκατασταλτικές δόσεις) ή άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

 

Ποιοι είναι οι τρόποι μετάδοσης του παρασίτου;

Η μετάδοση του παρασίτου γίνεται από το στόμα με την κατάποση των ώριμων ωοκύστεων. Ένας τρόπος μόλυνσης είναι μέσα από τα ζώα που βόσκουν (τα πρόβατα, τα γουρούνια, οι κατσίκες και οι αγελάδες) τα οποία μολύνονται καταπίνοντας μολυσμένη τροφή. Το μισοψημένο  κρέας τους μπορεί να μολύνει τον άνθρωπο και άλλα σαρκοφάγα, όταν φαγωθεί, αποτελώντας  την συχνότερη αιτία μόλυνσης του ανθρώπου. Ο μηχανισμός μόλυνσης ξεκινά από την διέλευση του παρασίτου από το έντερο στο αίμα και με την διασπορά του στους διάφορους ιστούς, όπου σχηματίζονται κύστεις. Με τον ίδιο μηχανισμό γίνεται και η μόλυνση από την κατανάλωση άπλυτων λαχανικών ή μολυσμένου νερού.

Ένας άλλος μηχανισμός μόλυνσης του ανθρώπου είναι η επαφή με τα κόπρανα της γάτας. Όπως ήδη είπαμε, οι ωοκύστεις γίνονται μολυσματικές 1-5 μέρες μετά την αποβολή τους και την έκθεση τους στον αέρα. Επομένως, η πλημμελής υγιεινή σε ότι αφορά την άμμο της γάτας ( μη έγκαιρη απομάκρυνση των συσσωματωμάτων ούρων – κοπράνων, ελλιπές πλύσιμο χεριών, η εισπνοή μολυσμένης σκόνης) αποτελεί παράγοντα αυξημένης μετάδοσης του παρασίτου.

Η μετάγγιση μολυσμένου αίματος ή η  μεταμόσχευση οργάνων μπορούν, επίσης, να μεταδώσουν το τοξόπλασμα.

 

Πώς επηρεάζει την εγκυμοσύνη το τοξόπλασμα;

Η συγγενής μορφή της τοξοπλάσμωσης είναι η πιο σοβαρή. Το τοξόπλασμα μολύνει το έμβρυο μέσω του πλακούντα με τα αποτελέσματα της μόλυνσης να είναι περισσότερο σοβαρά, όταν αυτή συμβεί νωρίς στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τα μολυσμένα μωρά είναι ασυμπτωματικά στη γέννα και τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια μετά.

Οι μητέρες οι οποίες έχουν μολυνθεί με το τοξόπλασμα πριν την εγκυμοσύνη και έχουν αναπτύξει αντισώματα είναι λιγότερο πιθανό να μολύνουν το έμβρυο.

Δεν είναι σοφό να απομακρύνεται μια γάτα ήδη εγκατεστημένη σε οικογένεια η οποία θα αποκτήσει ένα (ακόμη 😉 μωρό, όπως και δεν είναι σοφό να υιοθετήσετε μικρής ηλικίας γατάκι καθώς σε αυτή την ηλικία συνήθως οι γάτες αποβάλλουν το παράσιτο αν είναι μολυσμένες.

 

Ποια είναι η σωστή διαχείριση για να προλάβουμε την μόλυνση; 

Στατιστικά, οι γάτες νεαρής ηλικίας μολύνονται συχνότερα. Ας κάνουμε μερικές υποθέσεις: α) υποθέτουμε ότι υιοθετήσατε μια γατούλα και προκύπτει από τις εξετάσεις ότι δεν έχει τοξοπλάσμωση. Αν  την ταΐζετε μόνο βιομηχανοποιημένη τροφή ή καλά μαγειρεμένο κρέας, οι πιθανότητες να κολλήσει τοξοπλάσμωση είναι εξαιρετικά μειωμένες (και άρα να μεταφέρει το παράσιτο μέσω των κοπράνων της), β) υποθέτουμε τώρα ότι κόλλησε το παράσιτο την ημέρα που την υιοθετήσατε. Όπως ήδη επισημάναμε, θα αποβάλλει το παράσιτο  2 – 3 εβδομάδες και δε θα το ξανααποβάλει ποτέ στη ζωή της. γ) υποθέτουμε ότι υιοθετήσατε ένα γατάκι και μένετε έγκυος. Δεν σας αρέσει να καθαρίζεται την άμμο της γάτας (αφήνεται τα κόπρανα πάνω από μια μέρα στην αμμοδοχό), δεν πλένετε τα χέρια σας πριν καθίσετε για φαγητό………..δεν φταίει το ζώο αν κολλήσετε οτιδήποτε. Αν οι παραλείψεις αυτές σαν φαίνονται ακραίες, τότε δεν κινδυνεύετε και φυσικά δεν χρειάζεται να απομακρύνετε το ζώο από το σπίτι, (καταρρίπτοντας και τη γνωστή συμβουλή των γυναικολόγων)

 

Ποια είναι τα μέτρα πρόληψης της μόλυνσης από τοξόπλασμα;

Μην τρώτε ωμό ή μέτρια ψημένο κρέας. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό του κρέατος πρέπει να φτάσει στους 70ο C για τουλάχιστον 15 λεπτά ώστε να σκοτωθούν οι κύστεις. Δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των ειδικών για το κατά πόσο η κατάψυξη του κρέατος πριν τη βρώση μπορεί να σκοτώσει το παράσιτο.

Μην πίνετε απαστερίωτο γάλα. Οι ωοκύστεις κάποιες φορές μπορεί να περάσουν στο γάλα, κυρίως της κατσίκας.

Πλένετε καλά τα λαχανικά και μην τρώτε ωμά λαχανικά σε εστιατόρια αν δεν είστε σίγουροι πως έχουν πλυθεί καλά.

Μην πίνετε νερό από πηγές και ρυάκια

Πλύνετε τα χέρια σας και τις επιφάνειες κοπής κρέατος μετά από την επαφή με ωμό κρέας. Η πλύση πρέπει να γίνεται με ζεστό νερό και σαπούνι.

Φορέστε γάντια όταν φροντίζετε τον κήπο σας και πλύνετε τα χέρια σας όταν αφαιρέσετε τα γάντια Το ιδιο και  όταν χειρίζεστε την αμμοδόχο της γάτας σας

Μην αφήνετε τη γάτα σας να βγαίνει από το σπίτι, αποκλείοντας έτσι την επαφή της με πηγές μόλυνσης.

Πλένετε την αμμοδόχο της γάτας σας κάθε ημέρα. Θυμηθείτε πως χρειάζεται 1-5 ημέρες για να ωριμάσουν οι ωοκύστεις στα κόπρανα της γάτας.

Μην ταΐζετε τη γάτα ωμό ή μέτρια ψημένο κρέας

 

(Το κείμενο στηρίχθηκε σε αντίστοιχο άρθρο του www.vetmenow.gr)